Evlerde en çok kullanılan halı makine halısıdır. Halı yıkama fabrikasında makine halısının hangi aşamalardan geçtiğini sırasıyla anlatıyoruz.
Bu yazıda10 bölüm
Makine halısı nedir?
Fabrikada dokuma tezgâhlarında üretilen, çoğunlukla polyester, polipropilen ya da akrilik iplikten yapılan halılara makine halısı denir. Evlerdeki halıların büyük çoğunluğu bu türdendir. Dayanıklıdır, suya ve fırçaya karşı hassas değildir; bu yüzden yıkaması en kolay ve en uygun fiyatlı halıdır.
Halınızın makine halısı olup olmadığını anlamak için arkasını çevirin. Arka yüz düzgün ve eşit aralıklıysa, kenarlar makineyle overlok yapılmışsa ve saçaklar halıya sonradan dikilmişse halı makine halısıdır.
Fabrikada yıkama aşamaları
- Toz alma: Halı önce çırpma makinesinden geçirilir. Liflerin dibindeki kum ve toz bu aşamada dökülür. Tozu alınmadan ıslatılan halıda toz çamura döner ve dipte kalır.
- Leke kontrolü: Görünen lekelere yıkamadan önce leke çıkarıcı uygulanır. Lekenin ne lekesi olduğunu bilmek burada işe yarar.
- Yıkama: Halı, dönen fırçaları olan otomatik yıkama makinesine verilir. Makine halıyı şampuanlı suyla fırçalar; halının arka yüzü de yıkanır.
- Durulama: Halı, köpük bitene kadar temiz suyla durulanır. Halının içinde şampuan kalırsa halı sertleşir ve çabuk kir tutar.
- Sıkma: Sıkma makinesi suyun büyük bölümünü birkaç dakikada alır.
- Kurutma: Halı asılır ya da kurutma odasına alınır.
- Son kontrol: Kuruyan halının tüyleri fırçalanır, lekeler ve nem kontrol edilir, halı sarılır.
İpliğe göre farklar
- Polyester ve polipropilen: Suyu emmez, çabuk kurur, rengi akmaz. En sorunsuz yıkanan halılardır.
- Akrilik: Yüne benzeyen yumuşak bir ipliktir. Sıcak suda sertleşebilir; ılık suyla yıkanır.
- Bukle ve frize halılar: İlmekli ya da kıvırcık tüylüdür; sert fırça ilmekleri çekebilir, yumuşak fırça kullanılır.
- Jüt tabanlı eski halılar: Taban su aldığında hafif çekebilir ve geç kurur. Halınız böyleyse firmaya söyleyin.
Yıkatırken nelere dikkat etmeli?
- Halının üzerindeki lekeleri ve neyin döküldüğünü firmaya söyleyin. Çay lekesi ile yağ lekesi aynı şekilde çıkmaz.
- Kenarında sökük ya da saçağında kopma varsa gösterin; yıkamada büyüyebilir.
- Halının ölçüsünü siz de alın ve fişteki ölçüyle karşılaştırın.
- Halının altındaki kaydırmazı çıkarın; halıyla birlikte vermeyin.
Lekeye göre ön işlem
Yıkama makinesi halının genel kirini alır; yerleşmiş lekeler ayrı işlem ister. Firmaya lekeyi söylediğinizde halı makineye girmeden önce o bölgeye uygun bir ön işlem yapılır:
- Çay ve kahve: Renk veren lekelerdir; bekledikçe sararır. Taze lekeyi evde almak için çay ve kahve lekesi yazısına bakın.
- Yağ ve salça: Yağ çözücü bir ön işlem gerekir; yalnız suyla çıkmaz.
- Evcil hayvan lekesi: Leke kadar koku da sorundur; koku giderici işlem ve bol durulama yapılır.
- Eski, ne olduğu bilinmeyen lekeler: Tam çıkmayabilir. Firma bunu baştan söylerse sürpriz yaşamazsınız.
Makine halısının ömrünü uzatmak
- Haftada bir süpürün; dipteki kum lifleri aşındırır.
- Ağır mobilyanın ayaklarının altına keçe koyun, yerini arada birkaç santimetre kaydırın.
- Halıyı altı ayda bir çevirin; güneş alan ve çok basılan yer hep aynı kalmasın.
- Halının altına kaydırmaz serin; kayan halı kırışır ve kenarları yıpranır.
Sık yapılan yanlışlar
- Halıyı banyoda ya da balkonda çamaşır deterjanıyla yıkamak. Çamaşır deterjanı çok köpürür; kalın halıdan durulayarak çıkarmak zordur.
- Çamaşır suyu kullanmak. Rengi açar, lifleri yıpratır.
- Basınçlı yıkama makinesini halıya yakından tutmak. Tüyleri söker, tabanı ayırabilir.
- Tam kurumadan sermek. Yüzeyi kuru görünen halının tabanı nemli olabilir.
Yıkamadan sonra
Makine halısı çabuk kurur; hava uygunsa birkaç günde geri gelir. Halı geldiğinde tüylerinin yumuşak, renginin canlı ve halının tamamen kuru olması gerekir. Sert ve köpük kokan halı iyi durulanmamıştır; nemli halı ise iyi kurutulmamıştır. İkisinde de firmayı arayın. Kurutmayı yıkanan halı nasıl kurutulur yazısında anlattık.
Evde mi yıkamalı?
Küçük ve ince bir makine halısını evde yıkamak mümkündür. Büyük halılarda sorun yıkamak değil, durulamak ve kurutmaktır. Ayrıntılar halı evde mi yıkanmalı, fabrikada mı yazısında.
Fiyatı
Makine halısı, halı türleri içinde metrekare fiyatı en düşük olanlardandır. Fiyat ilden ile, ilçeden ilçeye değişir. Fiyat hesaplayıcıda ilçenizi seçtiğinizde “Makine” türü seçili gelir; yalnız halınızın ölçüsünü girmeniz yeter. Akrilik, bukle ya da frize halınız varsa türü ona göre değiştirin; bu halıların fiyatı ayrı yazılır.