Bir halı yıkama fabrikasında toz alma, yıkama, sıkma, kurutma ve paketleme için ayrı makineler çalışır. Her makinenin ne iş yaptığını ve halınızın sonucunu nasıl etkilediğini sade bir dille anlatıyoruz.
Bu yazıda11 bölüm
Bir halı yıkama fabrikasında beş temel iş için makine kullanılır: halının tozunu almak için toz alma makinesi, yıkamak için otomatik yıkama makinesi ya da döner fırçalı yıkama makinesi, suyunu almak için santrifüj, kurutmak için kurutma odası ve son olarak sarma makinesi. Bunlara saçak yıkama, traşlama ve overlok makineleri eklenir.
Neden bu kadar makine?
Evde bir halıyı yıkarken en zorlandığınız şeyler, dipteki kumu çıkarmak, halıyı iyice durulamak, suyunu almak ve hızla kurutmaktır. Fabrikadaki makinelerin her biri bu işlerden birini yapar. Bir halı yıkama firmasının sonucu, büyük ölçüde bu makinelerin olup olmamasına ve doğru kullanılmasına bağlıdır. Fabrikadaki sıralı süreci halı yıkama nasıl yapılır yazısında adım adım anlattık; burada makinelerin kendisine bakıyoruz.
Toz alma makinesi
Halı yıkamaya girmeden önce bu makineden geçer. Halı çoğunlukla ters çevrilerek makineye verilir; dönen kollar ya da esnek çubuklar halının arka yüzüne vurarak tüylerin dibindeki kumu ve tozu döker. Dökülen toz emilerek toplanır. Bu makine olmadan yıkanan halıda kum ıslanıp çamura döner ve tüylerin dibine yerleşir. Toz alma, yıkamanın görünmeyen ama en önemli adımlarından biridir.
Otomatik halı yıkama makinesi
Sentetik makine halıları bu makinede yıkanır. Halı bir bant üzerinde ilerler; üstüne şampuanlı su püskürtülür, dönen silindir fırçalar tüylerin arasını temizler, ardından temiz suyla durulama yapılır ve bazı makinelerde fazla su sıyırıcılarla alınır. Bandın hızı, fırçaların basıncı ve suyun sıcaklığı halıya göre ayarlanabilir. Yüksek bir iş hızı sağlar; ama hassas halılar için uygun değildir.
Döner fırçalı yıkama makinesi
Yerde serili halının üstünde gezdirilen, altında tek ya da birkaç döner fırça bulunan bir makinedir. Yün, el dokuma ve otomatik makineye girmesi uygun olmayan halılar bu makineyle ya da tamamen elle yıkanır. Fırçanın sertliği ve dönüş hızı halıya göre seçilir. Bu yöntem daha yavaştır ve daha çok emek ister.
Santrifüj (halı sıkma makinesi)
Yıkanan halı rulo yapılarak büyük, silindir biçimli bir tamburun içine yerleştirilir ve yüksek hızda döndürülür. Merkezkaç kuvveti halıdaki suyun büyük kısmını dışarı atar. Santrifüjden çıkan halı ıslak değil, nemlidir. Bu makine kurutma süresini kısaltır ve halının uzun süre ıslak kalarak sararmasını, kokmasını önler.
Kurutma odası
Tek bir makine değil, ısıtıcıları, hava akışını sağlayan fanları ve nem alma sistemi olan kapalı bir odadır. Halılar askılara asılır, iki yüzü de hava alır. İyi bir kurutma odasında hava hem ısıtılır hem de sürekli değiştirilir; yalnız ısıtılan ama havası değişmeyen oda halıyı kurutmaz, buharda bekletir.
Saçak yıkama makinesi
Saçaklar halının en çok kirlenen ve en kolay kopan yeridir. Bazı fabrikalarda saçaklar için ayrı, küçük bir makine bulunur; saçaklar bu makinede ayrıca yıkanır ve taranır. Makine olmayan yerlerde bu iş elle yapılır.
Traşlama ve overlok makineleri
Traşlama makinesi halının tüylerini eşit boyda keserek yüzeyi düzeltir; ayrıntısı halı traşlama nedir yazısında. Overlok makinesi ise halının sökülen kenarlarını dikerek kapatır. Bu iki makine yıkamanın değil, bakım ve onarımın parçasıdır; çoğu firmada ayrı ücretlendirilir.
Yardımcı ekipman
Ana makinelerin yanında her fabrikada leke ön işlemi için püskürtme aparatları, ıslak ve kuru çalışan güçlü süpürgeler, farklı sertlikte fırçalar ve halıları taşımak için arabalar bulunur. Kullanılan suyun bir kısmını süzüp yeniden kullanan sistemler de bazı tesislerde vardır.
Sarma ve paketleme makinesi
Kuruyan halı bu makinede sıkıca rulo yapılır ve naylon ya da streç filmle sarılır. Bazı sarma makineleri halıyı sararken ölçüsünü de alır; böylece metrekare hesabı elle ölçmeye gerek kalmadan yapılır. Paketleme, halının taşıma sırasında kirlenmesini ve nem almasını önler.
Makineler sonucu nasıl etkiler?
- Toz alma makinesi yoksa halı yıkamadan sonra da gri ve donuk görünebilir.
- Santrifüj yoksa halı uzun süre ıslak kalır, sararma ve koku riski artar.
- Kurutma odası yoksa kışın teslim süresi uzar ya da halı tam kurumadan teslim edilebilir.
- Hassas halılar için ayrı yıkama düzeni yoksa yün ve viskon halılar zarar görebilir.
Firmaya hangi makinelerle çalıştığını sormak yerinde bir sorudur. Bir fabrika kurmayı düşünüyorsanız bu makinelerin maliyet kalemleri halı yıkama fabrikası nasıl kurulur yazısında. Firmaların ücretlerini halı yıkama fiyatları sayfasında karşılaştırabilirsiniz.