İçeriğe geç
Fiyat hesaplayıcı ve firmalar İlçe seç Firma mısınız?
Halı bakımı yazıları

Halı yıkama nasıl yapılır? Fabrikada adım adım

7 dakikalık okuma 16 bölüm

Halı yıkama tesisinde bant üzerinde ilerleyen, fırçalar ve köpüklü suyla yıkanan renkli desenli halı

Halınız fabrikaya girdiği andan teslim edilene kadar hangi aşamalardan geçer? Kayıt, inceleme, toz alma, leke ön işlemi, yıkama, durulama, sıkma, kurutma ve son kontrolü adım adım anlatıyoruz.

Bu yazıda16 bölüm
  1. 1. Teslim alma ve kayıt
  2. 2. İnceleme ve yöntemin seçilmesi
  3. 3. Toz alma
  4. 4. Leke ön işlemi
  5. 5. Yıkama
  6. Özel halılar nasıl yıkanır?
  7. 6. Durulama
  8. 7. Santrifüj ile suyun alınması
  9. 8. Kurutma odası
  10. Mevsim kurutmayı nasıl etkiler?
  11. 9. Son işlemler
  12. 10. Kontrol, paketleme ve teslim
  13. Bütün bunlar ne kadar sürer?
  14. Teslim alırken bakmanız gerekenler
  15. İşini iyi yapan bir fabrikayı nasıl tanırsınız?
  16. Halıyı vermeden önce siz ne yapabilirsiniz?

Fabrikada halı yıkama sırasıyla şöyle yapılır: halı evden alınıp ölçülür ve kayda geçirilir, incelenip türü belirlenir, tozu makineyle alınır, lekelerine ön işlem yapılır, türüne uygun yöntemle yıkanır, bol suyla durulanır, santrifüjde suyu alınır, kurutma odasında kurutulur, son kontrolden ve paketlemeden sonra teslim edilir.

1. Teslim alma ve kayıt

Süreç halının evinizden alındığı anda başlar. Firma halıyı teslim alırken bir numara ya da etiket verir; bu numara halının fabrikadaki bütün aşamalarda kiminle ilişkili olduğunu gösterir. İyi işleyen bir firmada bu aşamada şunlar kayda geçer:

  • Halının ölçüsü ve metrekaresi
  • Halının türü: makine, yün, el dokuma, shaggy, kilim ve benzeri
  • Görünen lekeler ve ne lekesi oldukları
  • Yırtık, sökük kenar, eksik saçak gibi mevcut hasarlar
  • Varsa halının fotoğrafı

Bu kayıt hem sizin hem firmanın güvencesidir. Ücret çoğunlukla metrekareye ve türe göre hesaplanır; ölçünün doğru alınması ücretin doğru çıkması demektir. Bir halı yıkama firmasından fiyat alırken ölçünün nasıl yapıldığını sormak bu yüzden yerindedir. Ölçünün ayrıntısı halı kaç metrekare yazısında.

2. İnceleme ve yöntemin seçilmesi

Fabrikada halı önce incelenir. Lifin türü, boyanın suya dayanıklılığı, tabanın durumu, saçakların ve kenarların sağlamlığı kontrol edilir. Boya denemesi bu aşamada yapılır: halının görünmeyen bir köşesine nemli beyaz bez bastırılır, renk verip vermediğine bakılır.

İnceleme yalnız lifle sınırlı değildir. Halının arka yüzündeki kaplamanın kuruyup kurumadığı, tabanda çürüme ya da küf olup olmadığı, daha önce yapılmış onarımların sağlam kalıp kalmayacağı da kontrol edilir. Yıkamanın büyütebileceği bir sorun görülürse firma bunu yıkamadan önce size bildirmelidir; örneğin "saçakların bir kısmı yıkamada kopabilir" ya da "bu leke tamamen çıkmayabilir" demek, işin dürüst yapıldığının işaretidir. Bu tür uyarılar yıkamadan sonra değil, önce yapıldığında anlam taşır.

Bu incelemeye göre halının hangi hatta yıkanacağı belirlenir. Sentetik makine halıları otomatik yıkama makinesine girer. Yün, el dokuma, ipek, viskon ve renk veren halılar ise daha yavaş, elle yapılan bir yıkamaya ayrılır. Jüt ve benzeri bitkisel lifler bol suyla yıkanmaz; az nemli ya da kuru yöntemle temizlenir.

3. Toz alma

Halının içindeki kum ve toz, yıkamadan önce alınmalıdır. Islanan toz çamura dönüşür, liflerin dibine yerleşir ve halıyı yıkamada bile tam temizlenmeyen gri bir görüntüye sokar. Fabrikalarda bunun için halı toz alma makineleri kullanılır. Halı çoğunlukla ters çevrilip makineden geçirilir; dönen kollar ya da çubuklar halının arka yüzüne vurarak tüylerin dibindeki kumu ve tozu döker, ardından emilir.

Uzun süredir yıkanmamış bir halıdan bu aşamada şaşırtıcı miktarda toz ve kum çıkar. Toz alma iyi yapılmazsa yıkama suyu çabuk kirlenir ve halı tam temizlenmez.

4. Leke ön işlemi

Genel yıkama halının bütününü temizler, ama yağ, kan, idrar, mürekkep, pas gibi lekeler kendi ön işlemlerini ister. Yıkamadan önce bu lekelere türlerine uygun ürünler uygulanır ve bir süre bekletilir. Lekenin türünü bilmek bu yüzden önemlidir: kan lekesine sıcak işlem yapılırsa leke sabitlenir, yağlı lekeye yalnız su uygulanırsa çıkmaz. Halıyı verirken lekelerin ne olduğunu ve evde neyle denediğinizi söylemek bu aşamanın başarısını doğrudan etkiler. Lekeler hakkında ayrıntı halı lekesi nasıl çıkar yazısında.

5. Yıkama

Makinede yıkama: Sentetik makine halıları otomatik halı yıkama makinesine verilir. Halı bir bant üzerinde ilerlerken üstüne şampuanlı su püskürtülür ve dönen silindir fırçalar tüylerin arasını temizler. Makinenin hızı, fırçaların basıncı ve suyun sıcaklığı halıya göre ayarlanır. Su sıcak değil, ılıktır.

Elle yıkama: Yün, el dokuma ve hassas halılar düz bir yıkama alanına serilir. Halının türüne uygun, yumuşak bir şampuan ılık ya da soğuk suyla uygulanır, yumuşak fırçalarla tüy yönünde temizlenir. Bu yıkama daha yavaştır ve daha çok emek ister; bu yüzden hassas halıların ücreti genellikle daha yüksektir.

Saçaklar: Saçaklar halının en çabuk kirlenen ve en kolay kopan yeridir. Çoğu firmada saçaklar ayrıca, elle yıkanır ve taranır.

Özel halılar nasıl yıkanır?

  • Shaggy: Uzun tüyler çok su ve şampuan tutar. Durulama daha uzun sürer, santrifüjden sonra tüyler ayrılarak kurutulur; aksi hâlde tüylerin dibi geç kurur ve kokar.
  • Kilim: İnce ve düz dokuma olduğu için çabuk yıkanır ve kurur, ama boyası akmaya yatkındır. Renk veren kilimler soğuk suyla ve kısa sürede yıkanır.
  • İpek ve viskon: Çok az suyla, bu liflere uygun yumuşak ürünlerle ve fırçasız yıkanır. Viskon ıslakken zayıfladığı için sıkma ve taşıma özen ister.
  • Antika ve çok eski halılar: Önce yıkanabilecek durumda olup olmadığına bakılır. Tabanı zayıf halılar elle, düşük basınçla yıkanır; gerekiyorsa yıkamadan önce onarılır.
  • Jüt, hasır ve sisal: Bol suyla yıkanmaz; kuru ya da çok az nemli yöntemle temizlenir.

Bu yüzden aynı fabrikada aynı gün yıkanan iki halının izlediği yol çok farklı olabilir. Halınız hassas bir türse, firmaya hangi hatta yıkanacağını sormak doğru bir sorudur.

6. Durulama

Yıkamadan sonra halı bol temiz suyla durulanır. Amaç halıda tek bir köpük bile bırakmamaktır; halıda kalan şampuan, halının kısa sürede yeniden kirlenmesine, sertleşmesine ve sararmasına yol açar. Durulama suyu berraklaşana kadar sürdürülür. Bazı firmalar son durulamada, kalan şampuanın etkisini dengeleyen ürünler kullanır. İlk durulama sularının sarı ya da kahverengi akması normaldir; nedenini halı yıkandıktan sonra neden sarı su akar yazısında anlattık.

7. Santrifüj ile suyun alınması

Islak halı çok ağırdır ve içinde büyük miktarda su taşır. Bu suyun büyük kısmı halı santrifüj makinesiyle alınır. Halı rulo yapılarak makinenin tamburuna yerleştirilir ve yüksek hızda döndürülür; su merkezkaç kuvvetiyle dışarı atılır. Bu aşama kurutma süresini büyük ölçüde kısaltır ve halının uzun süre ıslak kalmasını önler. Evde yıkanan halılarla fabrikada yıkanan halılar arasındaki en büyük farklardan biri budur. Evde çekpas ve havluyla alınabilen su, santrifüjün aldığının yanında çok azdır; bu yüzden evde yıkanan halı günlerce ıslak kalabilirken fabrikada yıkanan halı kurutma odasına neredeyse nemli bir bez kadar hafif girer.

Çok eski, tabanı zayıf ya da saçakları hassas halılar santrifüje farklı biçimde ya da daha düşük hızda girer.

8. Kurutma odası

Suyu alınan halı kurutma odasına asılır. Bu odalarda sıcak hava, hava akışı ve nem alma birlikte kullanılır; amaç halıyı yüksek ısıya maruz bırakmadan, olabildiğince kısa sürede ve eşit biçimde kurutmaktır. Halılar asılı durduğu için iki yüzü de hava alır. Kurutma süresi halının kalınlığına, lifine ve mevsime göre değişir.

Kurutma, sararma ve koku gibi sorunların en çok önlendiği ya da ortaya çıktığı aşamadır. Kurumasını tamamlamadan paketlenen halı, evinizde sararabilir ve kokabilir. Bu sorunların nedenleri halı yıkandıktan sonra neden sararır yazısında.

Mevsim kurutmayı nasıl etkiler?

Kurutma odası mevsimden bağımsız çalışmak için vardır, ama mevsim yine de etkilidir. Kışın dışarıdaki hava soğuk ve nemli olduğu için odanın havası daha uzun süre ısıtılıp nemi alınmak zorundadır; aynı halı yaza göre daha uzun sürede kurur. Bayram öncesi ve bahar temizliği dönemlerinde kurutma odaları dolar, sıra uzar. Bazı firmalar yazın halıları açık havada, gölgede de kurutur; bu yöntem iyi bir rüzgârla etkilidir ama halının saatlerce kızgın güneşte kalması renkleri soldurabilir. Kışın yıkatmanın ayrıntısı kışın halı yıkatılır mı yazısında.

9. Son işlemler

  • Tüylerin kaldırılması: Kuruyan halının tüyleri fırçalanarak kaldırılır, yatık kurumuş yerler düzeltilir.
  • Saçakların taranması: Saçaklar düzeltilir, düğümlenenler açılır.
  • Gerekirse traşlama: İstenirse ya da gerekirse halının yüzeyi eşitlenir; ayrıntı halı traşlama yazısında.
  • Gerekirse onarım: Sökülen kenar ve saçaklar, ayrıca istenirse onarılır; ayrıntı halı saçağı ve kenarı yazısında.

Traşlama ve onarım genellikle yıkama ücretine dahil değildir; firma bunları önceden size sormalıdır.

10. Kontrol, paketleme ve teslim

Son kontrolde halının kuru olup olmadığına, lekelerin çıkıp çıkmadığına ve kokusuna bakılır. Ardından halı rulo yapılır, çoğu zaman naylon ya da streç filmle sarılıp üstüne etiketi yapıştırılır ve teslim edilir. Teslimde ödeme yapılır; ücreti ilk kayıttaki ölçü ve türe göre hesaplanmış olmalıdır.

Bütün bunlar ne kadar sürer?

Yıkamanın kendisi birkaç saat sürse de halı bir iki gün içinde teslim edilemez; asıl süreyi kurutma ve sıra belirler. Mevsim, halının türü ve firmanın yoğunluğu süreyi değiştirir. Ayrıntılar halı yıkama kaç gün sürer yazısında.

Teslim alırken bakmanız gerekenler

  • Halının arka yüzüne ve saçak diplerine elinizi sürün; serinlik ve nem olmamalı.
  • Halıyı koklayın; rutubet ya da ağır şampuan kokusu olmamalı.
  • Kayıtta belirttiğiniz lekelere bakın; çıkmadıysa nedenini sorun.
  • Kenarları ve saçakları kontrol edin.
  • Ödenecek ücretin metrekare ve türle uyuştuğunu görün.

Bir sorun görürseniz halıyı açıp fotoğraflayın ve aynı gün firmaya bildirin.

İşini iyi yapan bir fabrikayı nasıl tanırsınız?

Fabrikanın içini görmeden de birkaç işaretten işin nasıl yapıldığını anlayabilirsiniz. Halıyı teslim alırken ölçen, türünü ve lekelerini soran, bir fiş ya da etiket veren firma, süreci kayıtla yürütüyordur. Hassas halılar için ayrı bir yöntemden söz eden, kurutmanın nasıl yapıldığını açıkça anlatan ve teslim süresini mevsime göre gerçekçi söyleyen firma, kurutmayı aceleye getirmiyordur. Ücreti metrekare ve türe göre önceden söyleyen firma, teslimde sürpriz çıkarmaz. Halıyı tam kuru, kokusuz ve düzgün paketlenmiş getiren firma ise bütün bu aşamaları yerine getirmiştir. Firma seçiminin ayrıntısı halı yıkama firması seçerken nelere bakılır yazısında.

Halıyı vermeden önce siz ne yapabilirsiniz?

Halıyı vermeden önce birkaç küçük hazırlık hem işi kolaylaştırır hem de sonucu iyileştirir: lekelerin yerini ve türünü not edin, değerli halının fotoğrafını çekin, firmaya halının türünü ve yaşını söyleyin. Bunların listesi halıyı yıkamaya vermeden önce yazısında. Fabrikada kullanılan makineleri merak ediyorsanız halı yıkama fabrikasında hangi makineler kullanılır yazısına bakın. Firmaların ücretlerini halı yıkama fiyatları sayfasında karşılaştırabilirsiniz.

İlçenizdeki firmaları ve fiyatları görün.

Sık sorulanlar

Halı yıkama fabrikasında halı nasıl kurutulur?

Önce santrifüj makinesinde suyunun büyük kısmı alınır, sonra halı kurutma odasına asılır. Bu odalarda sıcak hava, hava akışı ve nem alma birlikte kullanılır.

Fabrikada her halı aynı makinede mi yıkanır?

Hayır. Sentetik makine halıları otomatik yıkama makinesinde, yün, el dokuma ve hassas halılar elle yıkanır. Jüt gibi bitkisel lifler bol suyla yıkanmaz.

Halı yıkatırken lekeyi söylemek gerekir mi?

Gerekir. Lekenin türüne göre yıkamadan önce farklı bir ön işlem uygulanır. Yanlış işlem bazı lekeleri kalıcı yapabilir.

Yıkanan halı teslimde nemli olursa ne yapmalı?

Halıyı hemen açıp havadar bir yere serin, fotoğrafını çekin ve firmaya haber verin. Nemli halı katlı beklerse sararabilir ve kokabilir.

İlçenizdeki fiyatları görün

Halınızın türünü ve ölçüsünü seçin; firmaların toplam ücretini yan yana karşılaştırın.

İllere göre halı yıkama fiyatları

Diğer yazılar

Fiyat karşılaştır

İlinizi seçin