Halıdan çikolata lekesi, önce çikolata soğutulup sertleştirilerek kazınır, sonra bulaşık deterjanlı suyla bastırılarak temizlenir. Erimiş çikolatayı, kalan kahverengi izi, sıcak çikolata ve çikolata sosunu, beyaz ve yün halıda dikkat edilecekleri anlatıyoruz.
Bu yazıda16 bölüm
- Çikolata halıda neden leke yapar?
- Bitter, sütlü ve beyaz çikolata
- Önce sertleştirin
- Kazıyarak alın
- Deterjanlı suyla yağı çözmek
- Kalan kahverengi iz
- Durulamayı atlamayın
- Sıcak çikolata ve kakaolu içecekler
- Çikolata sosu ve kremalı tatlılar
- Beyaz halıda çikolata
- Yün halıda çikolata
- Kurumuş çikolata lekesi
- Bisküvi, gofret ve kek kırıntıları
- Çikolata lekesini kalıcı yapan hatalar
- Çikolata lekesini önlemek
- Leke inatçıysa
Halıdan çikolata lekesi, önce çikolata soğutulup sertleştirilerek kazınır, sonra bulaşık deterjanlı suyla bastırılarak temizlenir. Çikolatada yağ, şeker ve kakao rengi bir arada olduğu için deterjan en önemli adımdır. Kalan kahverengi iz için ikinci bir tur gerekir; her adımı önce görünmeyen bir köşede deneyin.
Çikolata halıda neden leke yapar?
Çikolata üç ayrı maddeden oluşan bir lekedir. Kakao yağı ve süt yağı, tüylere yağlı bir iz bırakır. Şeker, kuruyunca yapışkan bir tabaka oluşturur ve üzerine basılan tozu tutar. Kakaonun kahverengi rengi ise özellikle açık renkli halıda belirgin bir gölge bırakır. Çikolata vücut sıcaklığında ve sıcak odada erir; eriyen çikolata üzerine basıldıkça tüylerin dibine iner.
Bu yüzden çikolata lekesinde sıra önemlidir: önce katı kısım alınır, sonra yağ çözülür, en son renk izi temizlenir. Bu sıraya uyulduğunda çikolata lekelerinin çoğu evde çıkar; bir halı yıkama firmasına genellikle yalnız yün ya da açık renkli halıda kalan inatçı izler için gerek duyulur.
Bitter, sütlü ve beyaz çikolata
Çikolatanın türü, lekenin hangi kısmının zor olacağını belirler. Bitter çikolatada kakao oranı yüksektir; en çok kahverengi renk izi bırakır. Sütlü çikolatada renk daha açıktır, ama süt yağı ve süt şekeri daha fazladır; yağ izi ve sonradan koku riski artar. Beyaz çikolata ise neredeyse hiç renk bırakmaz, ama kakao yağı ve sütten oluştuğu için tüylerde yağlı, parlak bir iz bırakır. Hangisi olursa olsun yol aynıdır; yalnız ağırlık verilecek adım değişir.
Önce sertleştirin
Çikolata yumuşak ya da erimişse ona hemen dokunmayın; silmeye çalışmak çikolatayı tüylerin arasına yayar. Birkaç buz küpünü ağzı kapalı bir poşete koyup lekenin üstüne bırakın ve on dakika kadar bekleyin. Yaz aylarında odayı serin tutmak da işinizi kolaylaştırır. Sertleşen çikolata kırılgan hâle gelir ve tüylerden ayrılır.
Kazıyarak alın
- Bir tatlı kaşığının kenarıyla sertleşen çikolatayı dışarıdan içeriye doğru kazıyın.
- Kırılan parçaları toplayın, küçük kırıntıları süpürün.
- Çikolata yeniden yumuşamaya başlarsa buzu tekrar koyun.
- Kazırken tüyleri koparmamaya dikkat edin; bastırmadan, hafif hareketlerle çalışın.
Bu adımın sonunda geriye çoğu zaman tüylere sinmiş yağlı, kahverengi bir iz kalır.
Deterjanlı suyla yağı çözmek
Bir bardak ılık suya bir tatlı kaşığı sıvı bulaşık deterjanı ekleyin; yün halıda suyu oda sıcaklığında tutun. Karışımı önce halının görünmeyen bir köşesinde deneyin ve beze renk geçip geçmediğine bakın.
- Beyaz bir bezi karışımla nemlendirin; ıslak değil, sıkılmış olsun.
- Lekeye dışından içine doğru bastırarak uygulayın. Ovalamayın; ovmak yağlı çikolatayı yayar ve tüylerin dibine işler.
- Birkaç dakika bekletin, kuru bir bezle bastırarak çekin.
- Bezde kahverengi renk kalmayana kadar tekrarlayın.
Kalan kahverengi iz
Deterjan turlarından sonra hafif bir kahverengi gölge kaldıysa, bir bardak suya bir yemek kaşığı beyaz sirke ekleyerek ikinci bir tur yapın. Yöntem aynıdır: nemli bezle dokunun, bekletin, kuru bezle bastırarak çekin. Sirkeyi de önce görünmeyen bir köşede deneyin. Gölge hâlâ duruyorsa renk denemesini geçmiş sentetik halıda, beyaz bir bezi renksiz temizlik alkolüyle hafifçe nemlendirip bastırarak çalışabilirsiniz. Alkolü yün, ipek ve viskon halıda kullanmayın.
Durulamayı atlamayın
Çikolata lekesinde en sık yapılan hata, leke kaybolunca işi bırakmaktır. Tüylerde kalan şeker ve deterjan birkaç gün içinde toz tutar ve leke koyu bir gölge olarak geri gelir. Son olarak bezi yalnız temiz suyla nemlendirip bölgeye birkaç kez bastırın, sonra kuru bir havluyu katlayıp üstüne koyun ve ağır bir kitapla bastırın. Bölge kuruyunca tüyleri parmaklarınızla kabartın.
Sıcak çikolata ve kakaolu içecekler
Sıcak çikolata, sütlü kakao ve benzeri içecekler hem süt hem çikolata lekesidir. Sıcak içecek dökülünce önce sıvıyı havluyla bastırarak çekin, sonra soğuk suyla seyreltip yeniden çekin. Ardından deterjanlı su turuna geçin. Bu içeceklerde sütten gelen koku riski de vardır; temizlikten sonra bölge hafif nemliyken karbonat serpip bir gece bekletmek kokuyu önler. Ayrıntılar için halıya dökülen süt kokusu nasıl çıkar yazısına bakın.
Çikolata sosu ve kremalı tatlılar
Çikolata sosu, krema ve pasta gibi yumuşak tatlılar halıya yayılarak düşer. Önce kaşıkla, lekenin kenarından içeri doğru toplayın; silmeyin. Sos çok akışkansa buzla biraz koyulaştırmak toplamayı kolaylaştırır. Ardından deterjanlı su ve durulama adımlarıyla devam edin. Bu tatlılarda yağ oranı yüksektir; yağ lekeleri için halıdan yağ ve salça lekesi nasıl çıkar yazısına bakın.
Beyaz halıda çikolata
Beyaz ve krem halıda çikolatanın rengi daha belirgin kalır. Deterjan ve sirke turlarından sonra açık kahverengi bir gölge kaldıysa, renk denemesini geçmiş beyaz sentetik halıda suyla seyreltilmiş oksijenli su denenebilir: önce görünmeyen bir köşede deneyin, sonra az miktarda dokunarak sürün, birkaç dakika sonra temiz suyla durulayın. Oksijenli suyu sirkeyle aynı anda kullanmayın, renkli ve yün halıda kullanmayın. Ayrıntılar beyaz halıdan leke nasıl çıkar yazısında.
Yün halıda çikolata
Yün halıda çikolatayı sertleştirip kazımak aynıdır, ama kazırken daha nazik olun; yün lifi aşınabilir. Deterjanlı suyu oda sıcaklığında tutun, deterjanı az kullanın ve bölgeyi çok ıslatmayın. Kakao rengi yünde daha kolay tutunur; iki turdan sonra iz kalıyorsa evde zorlamayın, halıyı firmaya gösterin.
Kurumuş çikolata lekesi
Günler sonra fark edilen çikolata kurumuş, tüyleri birbirine yapıştırmıştır. Önce kaşıkla kazıyıp süpürün. Ardından deterjanlı suyla nemlendirilmiş bir bezi lekenin üstüne koyup birkaç dakika bekletin; kurumuş yağ ve şeker yumuşar. Sonra bastırarak çekin ve turları tekrarlayın. Kurumuş lekede sabırlı olun; tek seferde çok su kullanmak lekeyi yayar.
Bisküvi, gofret ve kek kırıntıları
Çikolatalı bisküvi, gofret ve kek düştüğünde leke çoğu zaman kırıntılarla birlikte gelir. Önce büyük parçaları kaldırın, sonra kırıntıları süpürün; kırıntılar ıslanırsa hamur gibi olur ve tüylere yapışır. Çikolata kaplamanın bıraktığı izi ancak bundan sonra deterjanlı suyla temizleyin. Kremalı gofretlerde krema yağlıdır; bu kısımda deterjan turunu bir kez fazla yapmak gerekebilir.
Çikolata lekesini kalıcı yapan hatalar
- Yumuşak çikolatayı silmek ya da ovmak
- Saç kurutma makinesiyle ısıtmak; erimiş çikolata tüylerin dibine iner
- Sıcak su kullanmak
- Çamaşır suyu ya da renk açıcı sürmek
- Durulamayı atlamak
Çikolata lekesini önlemek
Çikolata lekelerinin çoğu kanepe önünde yenen atıştırmalıklardan ve çocukların elinden gelir. Halılı odada yemek yenecekse sehpaya bir tepsi koymak, çocuklara çikolatayı masada vermek ve sıcak günlerde çikolatayı halının üzerinde bırakmamak bu lekeleri büyük ölçüde azaltır.
Leke inatçıysa
Birkaç turdan sonra hâlâ belirgin bir iz varsa ya da halı yün, ipek veya viskonsa, halıyı verirken lekenin çikolata olduğunu ve üzerine ne sürdüğünüzü söyleyin. Bütün leke türleri için halı lekesi nasıl çıkar yazısına bakın. Ücretleri halı yıkama fiyatları sayfasında karşılaştırabilirsiniz.