Halıdan yumurta lekesi soğuk suyla çıkar; sıcak su yumurtayı pişirip liflere yapıştırır. Çiğ yumurtanın nasıl toplanacağını, deterjanlı suyla temizliği, sarı izi, kurumuş lekeyi ve halıda kalan yumurta kokusunun nasıl giderileceğini anlatıyoruz.
Bu yazıda14 bölüm
- Yumurta neden soğuk suyla temizlenir?
- Çiğ yumurtayı toplamak
- Pişmiş yumurta ve sarısı
- Soğuk deterjanlı suyla temizlik
- Sarı iz kaldıysa
- Enzimli temizleyici ne zaman gerekir?
- Yumurta kokusu nasıl gider?
- Kurumuş yumurta lekesi
- Yumurta arka yüze geçtiyse
- Kuruduktan sonra kontrol
- Yün ve hassas halılarda yumurta
- Yemek alanındaki halı
- Yumurta lekesinde yapılmayacaklar
- Yumurta lekesi kalırsa
Halıdan yumurta lekesi soğuk suyla çıkar; sıcak su yumurtayı pişirip liflere yapıştırır. Önce çiğ yumurta kaşık ve kâğıt havluyla toplanır, sonra soğuk su ve bulaşık deterjanıyla bastırılarak temizlenir. Kalan koku için karbonat serpilir. Her adımı mutlaka önce görünmeyen bir köşede deneyin.
Yumurta neden soğuk suyla temizlenir?
Yumurtanın beyazı neredeyse tamamen proteindir; sarısında ise protein, yağ ve sarı renk veren maddeler vardır. Protein ısınınca pişer, yani katılaşıp liflere sıkıca yapışır. Sıcak su, buhar ya da saç kurutma makinesinin sıcak havası bu yüzden yumurta lekesini kalıcı hâle getirebilir. Soğuk su ise proteini sıvı hâlde tutar ve tüylerden ayrılmasını kolaylaştırır.
Yumurta lekesinin ikinci sorunu kokudur. Tüylerde kalan küçük bir miktar bile birkaç gün içinde ağır bir koku yapar. Bu yüzden lekenin görünür kısmı gitse de temizliği yarım bırakmamak gerekir. Doğru sırayla çalışıldığında çoğu yumurta lekesi evde çıkar; bir halı yıkama firmasına genellikle yalnız günlerce fark edilmemiş ve kokmaya başlamış lekelerde ihtiyaç duyulur.
Çiğ yumurtayı toplamak
- Kabukları alın. Kırık kabuk parçalarını tek tek kaldırın; ezilirlerse tüylerin arasına dağılır.
- Yumurtayı koyulaştırın. Birçok kişi yumurtanın üzerine bir avuç tuz serpip birkaç dakika bekler; tuz sıvı yumurtayı koyulaştırır ve toplamayı kolaylaştırır.
- Kaşıkla toplayın. Bir kaşığı lekenin kenarından içeri doğru kaydırarak yumurtayı toplayın. Silmeyin; silmek yumurtayı tüylerin dibine yayar.
- Kâğıt havluyla çekin. Kalan sıvıyı kâğıt havluyu üstüne bastırarak çekin, havluyu sık sık değiştirin.
Pişmiş yumurta ve sarısı
Haşlanmış yumurta, omlet ya da menemen düştüyse önce katı parçaları kaldırın. Pişmiş sarı kolayca ufalanır; kırıntıları kaşıkla toplayıp bölgeyi süpürün. Pişmiş yumurtada protein zaten katılaştığı için yapışma azdır, ama yağ ve sarı renk tüylerde iz bırakabilir. Menemen gibi domatesli ve yağlı yemeklerde leke daha çok yağ ve salça lekesine benzer; bu tür lekeler için halıdan yağ ve salça lekesi nasıl çıkar yazısına bakın.
Soğuk deterjanlı suyla temizlik
Bir bardak soğuk suya bir tatlı kaşığı sıvı bulaşık deterjanı ekleyin. Karışımı önce görünmeyen bir köşede deneyin.
- Beyaz bir bezi karışımla nemlendirin; ıslak değil, sıkılmış olsun.
- Lekeye dışından içine doğru bastırarak çalışın. Ovalamayın; ovmak yumurtayı liflere işler ve lekeyi büyütür.
- Birkaç dakika bekletin, sonra kuru bir bezle bastırarak çekin.
- Bezde sarı renk ya da kaygan bir his kalmayana kadar tekrarlayın.
- Son olarak yalnız soğuk suyla nemlendirilmiş bir bezle durulayın ve kuru havluyla nemi alın.
Sarı iz kaldıysa
Yumurta sarısındaki renk, özellikle açık renkli halıda hafif sarı bir gölge bırakabilir. Deterjan turunu bir kez daha yapmak çoğu zaman bu gölgeyi açar. Renk denemesini geçmiş beyaz ya da krem sentetik halıda suyla seyreltilmiş oksijenli su da denenebilir: önce görünmeyen bir köşede deneyin, sonra az miktarda dokunarak sürün, birkaç dakika sonra soğuk suyla durulayın. Oksijenli suyu sirkeyle aynı anda kullanmayın, yün ve renkli halıda kullanmayın. Ayrıntılar için beyaz halıdan leke nasıl çıkar yazısına bakın.
Enzimli temizleyici ne zaman gerekir?
Protein lekeleri için satılan enzimli temizleyiciler, yumurta artıklarını parçalar ve kokuyu da azaltır. Deterjan turundan sonra koku ya da kaygan bir his kaldıysa bu ürünler işe yarayabilir. Etiketteki süreye uyun; enzimin çalışması için bölgenin bir süre nemli kalması gerekir. Yün ve ipek halıda kullanmadan önce etiketin bu liflere uygun olduğundan emin olun ve görünmeyen bir köşede deneyin.
Yumurta kokusu nasıl gider?
Leke temizlendikten sonra hafif bir yumurta kokusu kaldıysa, bölge hafif nemliyken bolca karbonat serpin. Karbonat kalan nemi ve kokuyu emer; birkaç saat, mümkünse bir gece bekletip süpürün. Koku sürüyorsa bir ölçü beyaz sirkeyi iki ölçü suyla karıştırıp bölgeye az miktarda uygulayın, bastırarak çekin ve kurutun. Odayı havalandırmak kokunun dağılmasını hızlandırır. Karbonatın kullanımı halıya karbonat dökmek işe yarar mı yazısında.
Kurumuş yumurta lekesi
Fark edilmeden kurumuş yumurta, tüylerin üstünde sert ve parlak bir kabuk oluşturur. Bu kabuğu önce künt bir bıçakla ya da kaşıkla hafifçe kazıyın; kırılan parçaları süpürün. Kalan kısmı yumuşatmak için soğuk deterjanlı suyla nemlendirilmiş bir bezi lekenin üstüne koyup on dakika kadar bekletin, sonra kaşıkla ve bastırarak alın. Kurumuş lekede bu işi birkaç turda yapmak gerekir; sıcak suya geçmek işi kolaylaştırmaz, zorlaştırır.
Yumurta arka yüze geçtiyse
Bir ya da iki yumurta kalın bir halıda bile tabana ve alttaki zemine inebilir. Küçük halıyı kaldırıp arka yüze bakın. Arka yüzde ya da zeminde yumurta varsa orayı da soğuk deterjanlı suyla temizleyin ve kurutun. Zeminde kalan yumurta, halı temizlense bile kokunun kaynağı olmaya devam eder.
Kuruduktan sonra kontrol
Islak halı kuru hâlinden koyu görünür ve yumurtanın bıraktığı sarı gölge ancak bölge kuruyunca belli olur. Ertesi gün bölgeye gün ışığında bakın ve elinizle dokunun. Sertlik, kayganlık ya da hafif bir parlaklık varsa tüylerde yumurta kalmıştır; soğuk deterjanlı su ve durulama turunu daha az suyla bir kez daha yapın. Bölgeyi yakından koklayın; koku varsa karbonat adımına geri dönün. Bu kontrolü atlamak, birkaç gün sonra ortaya çıkan kokunun en sık nedenidir.
Yün ve hassas halılarda yumurta
Yün halıda yöntem aynıdır, ama deterjanı az tutun ve bölgeyi çok ıslatmayın. Yün de protein lifi olduğu için enzimli ürünlerin etiketine dikkat edin. İpek ve viskon halıda ise ev temizliğini yalnız yumurtayı toplamak ve sıvıyı bastırarak çekmekle sınırlı tutun; nemli bezle uğraşmak bu liflerde kalıcı iz bırakır. Bu halılarda lekeyi firmaya gösterin.
Yemek alanındaki halı
Yemek masasının ve mutfak girişinin önündeki halılar yumurta, yağ ve sos lekelerine en açık halılardır. Bu alanlarda kısa tüylü, sık dokulu ve sentetik bir halı temizliği kolaylaştırır; masa altına sığacak büyüklükte, gerektiğinde kaldırılıp yıkanabilecek bir halı seçmek de işinizi kolaylaştırır.
Yumurta lekesinde yapılmayacaklar
- Sıcak su, buhar ya da ütüyle temizlemek
- Lekeyi silmek ya da ovmak
- Bölgeyi saç kurutma makinesinin sıcak ayarıyla kurutmak
- Kokuyu parfümlü spreyle bastırmak
- Çamaşır suyu kullanmak
Yumurta lekesi kalırsa
Birkaç turdan sonra hâlâ sarı bir iz ya da koku varsa lekeyi zorlamayın. Halıyı verirken lekenin yumurta olduğunu ve üzerine ne sürdüğünüzü söyleyin. Benzer protein ve koku lekeleri için kusmuk lekesi ve kokusu ve süt kokusu, bütün leke türleri için halı lekesi nasıl çıkar yazısına bakın. Ücretleri halı yıkama fiyatları sayfasında karşılaştırabilirsiniz.