Gerçek post ile suni post aynı yolla temizlenmez. Hangisine sahip olduğunuzu nasıl anlayacağınızı, deri tabanlı postun neden suyla yıkanmadığını ve suni postu evde nasıl yıkayacağınızı anlatıyoruz.
Bu yazıda13 bölüm
- Gerçek post mu, suni post mu?
- Gerçek post neden suyla yıkanmaz?
- Gerçek postun düzenli bakımı
- Kuru temizlik
- Gerçek postta leke
- Gerçek post ıslandıysa
- Suni postun yapısı
- Suni postu elde yıkamak
- Suni post makinede yıkanır mı?
- Kurutma ve tarama
- Topaklanan ve keçeleşen tüyler
- Postu saklarken
- Firmaya ya da uzmana ne zaman?
Post halıyı yıkamadan önce gerçek mi suni mi olduğunu bilmek gerekir. Gerçek koyun postu deri tabanlıdır ve suyla yıkanmaz; silkelenerek, taranarak ve kuru yöntemle temizlenir. Suni post ise kumaş tabanlıdır; küçükse soğuk suyla elde ya da etiketi izin veriyorsa makinede hassas programda yıkanır. İkisi de sıcak suya ve ısıya dayanmaz.
Gerçek post mu, suni post mu?
Postun arkasını çevirin. Gerçek postun arkası deridir: düz, hafif esnek, süet gibi ya da tabaklanmış deri görünümündedir ve kenarları hayvanın şeklini andıran düzensiz bir hat izler. Suni postun arkası ise kumaştır; dokuma, örgü ya da kaymaz bir kaplama görünür, kenarları genellikle düzgün dikilmiştir.
Tüylerin dibine bakmak da işe yarar. Gerçek postta tüyleri ayırdığınızda dipte deri görünür ve tüyler doğal biçimde kıvırcık, farklı uzunluklardadır. Suni postta dipte kumaş dokusu ve düzenli sıralar görünür, tüyler daha düz ve eşit boydadır. Gerçek post elinize daha ağır gelir; ıslandığında hafif bir yün kokusu çıkar. Evde yakma denemesi yapmayın.
Bu ayrım önemlidir, çünkü yanlış yöntemle yıkanan gerçek post kurtarılamayabilir. Pek çok halı yıkama firması da gerçek postu halı hattında yıkamaz; ya deri ve kürk temizleyen bir yere yönlendirir ya da yalnız kuru yöntemle temizler.
Gerçek post neden suyla yıkanmaz?
Gerçek postta tüyler deriye bağlıdır ve deri, tabaklanmış olsa da suya dayanıksızdır. Islanan deri kururken sertleşir, büzülür, çatlayabilir ve şekli bozulur; tüyler dipten gevşeyip dökülebilir. Üstteki yün de ıslakken sürtünür ya da sıcak suyla karşılaşırsa keçeleşir. Bu yüzden gerçek post kovaya, küvete ya da makineye konmaz.
Gerçek postun düzenli bakımı
- Silkeleyin. Postu haftada bir dışarıda iyice silkeleyin. Tüylerin arasındaki toz ve kırıntının çoğu böyle çıkar.
- Tarayın. Geniş dişli bir tarakla ya da post fırçasıyla tüyleri dipten uca doğru, küçük bölümler hâlinde tarayın. Düğümlenmiş yerleri zorlamadan parmaklarınızla açın.
- Nazikçe süpürün. Süpürgenin döner fırçasını kapatın, düşük güçte ve tüy yönünde süpürün. Güçlü emiş uzun tüyleri başlığa çeker.
- Havalandırın. Ara sıra postu gölgede, havadar bir yerde birkaç saat bırakın. Kızgın güneş deriyi kurutur ve tüylerin rengini sarartır.
Kuru temizlik
Gerçek post grileşmiş ya da hafif yağlanmışsa kuru temizlik yapabilirsiniz. Postu düz serin, tüylerin üstüne bol miktarda mısır nişastası serpin ve parmak uçlarınızla tüylerin arasına yayın. Birkaç saat, mümkünse bir gece bekletin. Nişasta yağı ve kiri emer. Sonra postu dışarıda iyice silkeleyin, tarayın ve kalan tozu düşük güçte süpürün. Bu işlem tüyleri ıslatmadan tazeler ve kokuyu da azaltır.
Gerçek postta leke
- Dökülen sıvıyı kuru beyaz bezle hemen bastırarak çekin. Ovalamayın; yün keçeleşir.
- Katı lekeyi kurumaya bırakıp kırarak tarayın.
- Kalan iz için bir kase soğuk suya birkaç damla yün için yapılmış yumuşak şampuan karıştırın. Bezi bu karışıma batırıp neredeyse kuru olana kadar sıkın, yalnız tüylerin uçlarına bastırın. Önce görünmeyen bir yerde deneyin.
- Temiz suyla nemlendirip iyice sıktığınız bezle aynı yere bastırarak şampuanı alın.
- Kuru havluyla nemi çekin, tüyleri tarayın ve postu gölgede kurutun. Derinin ıslanmamasına dikkat edin.
Gerçek post ıslandıysa
Post yanlışlıkla ıslandıysa kalorifere, sobaya ya da güneşe sermeyin. Fazla suyu havluyla bastırarak alın, postu deri tarafı aşağı gelecek biçimde düz ve havadar bir yere serin, oda sıcaklığında yavaş kurumasını bekleyin. Kururken deriyi ara ara elinizle hafifçe esnetin ve tüyleri tarayın; bu, derinin sertleşmesini ve tüylerin keçeleşmesini azaltır.
Suni postun yapısı
Suni post, polyester ya da akrilik uzun tüylerin örgü veya dokuma bir kumaşa tutturulmasıyla yapılır. Deri olmadığı için suyla yıkanabilir, ama tüyleri plastik kökenli olduğu için ısıya çok duyarlıdır. Ucuz suni postlarda tüyler kumaşa yalnız yapıştırıcıyla tutturulmuş olabilir; bu postlar yıkamada tüy kaybedebilir. Postun arkasında yoğun bir yapıştırıcı tabakası görüyorsanız makine yerine elde ve çok nazik yıkamayı seçin.
Suni postu elde yıkamak
- Etiketi okuyun. Talimat varsa ona uyun.
- Silkeleyin ve tarayın. Yıkamadan önce tozunu alın ve düğümleri açın; ıslak düğüm açılmaz.
- Soğuk su hazırlayın. Küvete ya da büyük bir leğene soğuk su doldurun, az miktarda yumuşak sıvı deterjan karıştırın.
- Bastırarak yıkayın. Postu suya batırıp elinizle bastırarak suyu tüylerin arasından geçirin. Ovmayın, bükmeyin.
- Bol durulayın. Suyu birkaç kez değiştirerek köpük kalmayana kadar durulayın.
- Suyu alın. Postu bükerek sıkmayın; düz bir yüzeyde bastırarak suyu akıtın, sonra havluya sarıp üstüne bastırın.
Suni post makinede yıkanır mı?
Küçük suni postlar, etiketi izin veriyorsa ve kazana rahat sığıyorsa çamaşır makinesinde soğuk suyla, hassas ya da yünlü programında, düşük devirde yıkanabilir. Bir yastık kılıfına ya da çamaşır filesine koymak tüylerin topaklanmasını azaltır. Kurutma makinesine kesinlikle atmayın; sentetik tüyler ısıyla erir ve kalıcı olarak topaklanır.
Kurutma ve tarama
Suni postu düz bir kurutmalığa serin ya da gölgede asın; altından ve üstünden hava geçsin. Yarı kuruyken geniş dişli tarakla tüyleri açın, tamamen kuruyunca bir kez daha tarayın. Saç kurutma makinesi kullanacaksanız yalnız soğuk ayarda ve uzaktan kullanın.
Topaklanan ve keçeleşen tüyler
Suni postta topaklanma çoğunlukla ısıdan ya da tüylerin ıslakken taranmamasından olur; ısıyla eriyip birbirine yapışan tüyler geri açılmaz. Gerçek postta ise keçeleşme sıcak su ve sürtünmeden gelir. İki durumda da yapılabilecek en iyi şey, tüyleri sabırla, küçük bölümler hâlinde tarayıp açılabilen kısmı açmaktır. Keçeleşmenin nedenleri halı neden keçeleşir ve sertleşir yazısında.
Postu saklarken
Postu kaldıracaksanız önce iyice temizleyip kurutun. Katlamayın; tüyler içte kalacak biçimde gevşekçe rulo yapın, nefes alan pamuklu bir örtüye sarın ve kuru, serin bir yerde saklayın. Plastik poşet nemi hapseder. Gerçek post yün olduğu için güveye açıktır; dolabın havalandırılması ve postun ara sıra açılıp silkelenmesi önemlidir.
Firmaya ya da uzmana ne zaman?
Büyük ya da değerli gerçek postlar, deri tabanında sertleşme veya çatlak başlamış postlar, geniş lekeler ve keçeleşmiş tüyler için evde uğraşmayın. Halı yıkama firmasına götürmeden önce post temizleyip temizlemediklerini sorun; gerekiyorsa deri ve kürk temizleyen bir yere yönlendirilirsiniz. Suni postlar için ücretleri halı yıkama fiyatları sayfasında karşılaştırabilirsiniz. Uzun tüylü sentetik halılar için shaggy halı yazısına bakın.