Bukle halı, tüyleri kesilmeyip küçük ilmekler hâlinde bırakılmış halıdır; dayanıklıdır ama ilmekleri takılıp çekilebilir. Bukle halıyı nasıl tanıyacağınızı, günlük bakımını, lekeyi ve yıkamayı anlatıyoruz.
Bu yazıda13 bölüm
- Bukle halı nedir?
- Bukle halının güçlü yanları
- Dikkat isteyen yanları
- Yün bukle ile sentetik bukle
- Hangi odalara uygun?
- Halınız bukle mi?
- Günlük bakım ve süpürme
- Çekilen ilmek ne yapılır?
- Bukle halıda leke
- Evde temizlik
- Bukle halı yıkamaya verilir mi?
- Evcil hayvanlı evlerde bukle
- Bukle halıyı uzun ömürlü kullanmak
Bukle halı, tüyleri kesilmeyip küçük ilmekler hâlinde bırakılmış halıdır. Sağlam yapısı sayesinde ezilmeye ve ayak izine dayanıklıdır, ama ilmekleri takılıp çekilebilir. Bukle halı döner fırçası kapalı bir süpürgeyle süpürülür, lekesi bastırarak alınır ve sert fırça kullanılmadan, az suyla temizlenir. Yıkamaya da verilebilir; firmaya halının bukle olduğunu söylemek yeterlidir.
Bukle halı nedir?
Çoğu halıda iplik tabana dokunduktan sonra uçları kesilir ve tüy oluşur. Bukle halıda ise iplik kesilmez; tabandan çıkıp yeniden tabana dönen küçük ilmekler hâlinde bırakılır. Yüzey bu yüzden düğümlü ve hafif kabartmalı görünür. Bazı bukle halılarda bütün ilmekler aynı boydadır ve yüzey düzdür; bazılarında farklı boylardaki ilmekler bir desen ya da kabartma oluşturur.
Bukle halılar yün, polipropilen ya da karışık iplikten yapılabilir. Yün bukle halılar sıcak ve doğal bir görünüm verir; sentetik olanlar daha hafif ve bakımı daha kolaydır. Hesaplayıcımızda bukle halı ayrı bir türdür; bir halı yıkama firmasından ücret alırken türü doğru seçmek, göreceğiniz tutarın doğru olmasını sağlar.
Bukle halının güçlü yanları
- Ezilmeye dayanıklıdır. İlmekler kesik tüyler gibi yatmaz; mobilya izi ve ayak izi az belli olur.
- Uzun ömürlüdür. Kesilmemiş iplik, kesik tüye göre daha az aşınır ve tüy dökmez denecek kadar azdır.
- Kir yüzeyde durur. Sık ilmekler kirin dibe inmesini zorlaştırır; düzenli süpürmeyle temiz kalır.
- Çok kullanılan yerlere uygundur. Koridor, oturma odası ve çalışma odası gibi trafiğin yoğun olduğu yerlerde iyi dayanır.
Dikkat isteyen yanları
- İlmekler takılır. Kedi ve köpek tırnakları, takılan bir terlik, süpürgenin döner fırçası ya da sürüklenen bir mobilya ilmeği yakalayıp çekebilir.
- Çekilen ilmek sökülebilir. İlmekler aynı iplikten oluştuğu için çekilen bir ilmek yanındakileri de sökerek uzun bir çizgi açabilir.
- Yüzeyi serttir. Kesik tüylü halılara göre ayak altında daha sert ve dokulu hissedilir.
- Lekeyi ilmeklerin arasında tutar. Dökülen sıvı ilmeklerin arasına yayılır; erken müdahale ister.
Yün bukle ile sentetik bukle
Yün bukle halı daha ağırdır, ayak altında daha sıcaktır, ezildiğinde kendini daha iyi toplar ve yıllarca dayanır. Ama sıcak suda keçeleşebilir ve güveye açıktır; yıkarken soğuk su ve yün için uygun deterjan gerekir. Sentetik bukle halı ise hafiftir, güve yemez, lekelere daha dayanıklıdır ve çabuk kurur; yağlı lekeyi ise yünden daha kolay tutar. İki türün de ilmekleri takılmaya açıktır. Halınızın hangisi olduğunu etiketten ya da ağırlığından anlayabilirsiniz.
Hangi odalara uygun?
Bukle halı, yoğun kullanılan ama keskin tırnaklı evcil hayvanın sık dolaşmadığı yerlerde en iyi sonucu verir: oturma odası, çalışma odası, koridor ve merdiven başı. Yemek odasında sandalye ayakları ilmeklere takılabileceği için altına keçe koymak gerekir. Çocuk odasında sert yüzeyi nedeniyle üstünde oturmak, kesik tüylü yumuşak halılar kadar rahat değildir.
Halınız bukle mi?
Elinizi halının yüzeyinde gezdirin: kesik tüylerin yumuşak uçlarını değil, küçük, yuvarlak ilmekleri hissediyorsanız halı bukledir. Yakından bakınca her ilmeğin bir yay gibi tabandan çıkıp yeniden tabana girdiğini görürsünüz. Frize halı da kıvırcık görünür ama onun iplikleri kesik ve sıkıca bükülmüştür; ilmek yoktur.
Günlük bakım ve süpürme
Bukle halının bakımında en önemli şey süpürgedir. Döner fırçalı başlık ilmekleri yakalayıp çekebilir ve zamanla yüzeyi tüylendirir. Süpürgenin döner fırçasını kapatın ya da fırçasız, düz emiş başlığı kullanın. Süpürgeyi halının üstünde bastırmadan, düzenli şeritler hâlinde gezdirin. Haftada bir iki kez süpürmek, ilmeklerin arasında kum birikmesini önler; kum ilmekleri aşındırır. Halının kenarlarını süpürürken süpürgenin başlığını kenara sürtmeyin; kenardaki ilmekler en kolay takılan ilmeklerdir. Evcil hayvan tüyünü almak için nemli bir lastik eldivenle yüzeyi sıvazlamak, süpürgeden daha nazik bir yoldur.
Çekilen ilmek ne yapılır?
Yüzeyden yukarı fırlamış bir ilmek görürseniz kesinlikle çekmeyin. Çekmek o iplikteki öteki ilmekleri de söker. Keskin, küçük bir makasla fırlamış ilmeği halı yüzeyi hizasından kesin. Kesilen yer görünmez. Bir ilmek sırasının uzun bir çizgi hâlinde söküldüğünü görüyorsanız, sökük büyümeden halıyı onarım yapan bir firmaya gösterin; sökük ilmekler yeniden yerine dikilebilir.
Bukle halıda leke
Dökülen sıvıyı hemen beyaz bir bezle bastırarak çekin. Ovalamayın ve fırçalamayın; ovmak ilmekleri tüylendirir, sert fırça ilmekleri yakalayıp çeker. Suda çözünen lekelerde soğuk su ve sirkeli su, yağlı lekelerde birkaç damla bulaşık deterjanı katılmış ılık su kullanın. Temizleyiciyi önce görünmeyen bir köşede deneyin ve sonunda bölgeyi temiz suyla durulayıp kurutun. Yün bukle halılarda sıcak su kullanmayın. Leke türlerine göre yollar halı lekesi nasıl çıkar yazısında.
Evde temizlik
- Halıyı iyice süpürün, arka yüzünü de unutmayın.
- Görünmeyen bir köşede boya denemesi yapın.
- Bir kova ılık suya az miktarda yumuşak, sıvı deterjan karıştırın. Yün bukle için soğuk su ve yünlüler için deterjan kullanın.
- Fırça yerine bir sünger ya da mikrofiber bezle, bastırarak ve kaydırmadan çalışın. Sert fırça ilmekleri çeker.
- Temiz suyla nemlendirdiğiniz bezle birkaç kez bastırarak durulayın.
- Halıyı altından hava alacak biçimde, gölgede ve havadar bir yerde kurutun.
Halıyı evde mi temizlemenin, firmaya mı vermenin daha uygun olduğunu halı evde mi yıkanmalı, fabrikada mı yazısında karşılaştırdık.
Bukle halı yıkamaya verilir mi?
Verilir. Bukle halı, firmalarda öteki makine halıları gibi yıkanabilir; yün bukle ise yün halılar için uygun yöntemle yıkanır. Firmaya halının bukle olduğunu söyleyin; yıkamada sert fırça ilmekleri yakalayabileceği için bazı firmalar bukle halıyı daha yumuşak fırçalarla ya da elle yıkar. Halıda sökük ilmek varsa yıkamadan önce gösterin. Firmaların türlere göre ücretlerini halı yıkama fiyatları sayfasında karşılaştırabilirsiniz.
Evcil hayvanlı evlerde bukle
Kedi ve köpek tırnakları bukle halının ilmeklerine kolayca takılır. Kediniz halıyı tırmalamayı seviyorsa ona ayrı bir tırmalama alanı sağlamak, bukle halıyı korur. Tırnakların düzenli kesilmesi ve halının hayvanın sık koştuğu yerlerden uzak tutulması da çekilen ilmek sayısını azaltır.
Bukle halıyı uzun ömürlü kullanmak
- Mobilyaları sürüklemeyin, kaldırarak taşıyın.
- Mobilya ayaklarının altına keçe koyun.
- Halıyı yılda bir iki kez döndürün.
- Kapı önü gibi kumun taşındığı yerlerde ayrıca paspas kullanın.
- Halının üstünde topuklu ya da çivili ayakkabıyla yürümeyin; ince topuk ilmeğe girip çekebilir.
Yün bukle halıların yıkanması için yün halı, öteki makine halıları için makine halısı nasıl yıkanır yazısına bakabilirsiniz.