Halı saklanmadan önce yıkatılır ve tamamen kurutulur, sonra katlanmadan, tüyleri içe gelecek biçimde rulo yapılır, pamuklu bir örtüye sarılır ve kuru, serin bir yerde yatay saklanır. Rulo yapmayı, sarmayı, saklama yerini, güveye karşı önlemi ve yün, ipek ve el dokuma halıyı anlatıyoruz.
Bu yazıda15 bölüm
- Önce temizlik
- Tamamen kuruduğundan emin olun
- Katlamayın, rulo yapın
- Tüyler içe mi, dışa mı?
- Düzgün bir rulo için
- Neye sarılır?
- Vakum poşeti kullanılır mı?
- Nerede saklanır?
- Üzerine yük koymayın
- Güve ve böceğe karşı
- Yün halı nasıl saklanır?
- İpek halı nasıl saklanır?
- El dokuma halı nasıl saklanır?
- Evde dar alanda saklamak
- Saklanan halıyı yeniden sermek
Halı saklanmadan önce yıkatılır ve tamamen kurutulur, sonra katlanmadan, tüyleri içe gelecek biçimde rulo yapılır. Rulo pamuklu bir örtüye sarılır, naylona sarılmaz; kuru, serin ve yerden yüksek bir yerde yatay saklanır. Birkaç ayda bir açılıp havalandırılır ve güveye karşı kontrol edilir.
Önce temizlik
Kirli halı saklanmaz. Tüylerde kalan toz, yemek kırıntısı, ter ve leke, saklama sırasında güve ve halı böceği larvalarını çeker; aylar sonra halı açıldığında kel bölgelerle karşılaşmanın en sık nedeni budur. Yazın kaldırılacak halıyı bir halı yıkama firmasına yıkatıp öyle saklamak en güvenli yoldur. Halıyı yıkatmadan saklayacaksanız en azından iki yüzünü iyice süpürün ve küçükse dışarıda silkeleyin.
Yıkattığınız halıyı firmadan teslim alırken paketinin içinde nemli kalmadığından emin olun. Yıkamadan dönen halı çoğu zaman kuru gelir, ama birkaç saat açık bırakıp havalandırmak yine de iyidir.
Tamamen kuruduğundan emin olun
Nemli halı rulo yapılıp kaldırıldığında birkaç hafta içinde küflenir, kokar ve sararabilir. Halıyı saklamadan önce yalnız yüzeyine değil, arka yüzüne ve tüylerin dibine de dokunun; serin ve nemli bir his varsa kurutmaya devam edin. Kuruma ayrıntıları yıkanan halı nasıl kurutulur yazısında.
Katlamayın, rulo yapın
Halıyı katlamak, katlanan yerlerde tüylerin ezilmesine ve tabanın kırılmasına yol açar. Uzun süre katlı kalan halıda bu izler kalıcı olabilir, el dokuma halıda düğüm sıraları zarar görebilir. Halıyı her zaman rulo yaparak saklayın. Küçük paspas ve kilimler kısa süreliğine katlanabilir, ama uzun saklamada onları da rulo yapmak daha iyidir.
Tüyler içe mi, dışa mı?
Genel öneri, halının tüylü yüzü içe gelecek biçimde rulo yapılmasıdır; böylece tüyler dış etkilerden korunur. Rulo yaparken halının tüy yönüne dikkat edin: tüylerin yattığı yönde sarmak, tüylerin ezilmesini azaltır. Tabanı eskimiş ve kırılgan bir antika halıda ise bazı uzmanlar tabanı korumak için arka yüzün içe gelmesini önerir. Değerli ve eski bir halıyı saklamadan önce bu konuda firmanın görüşünü alın.
Düzgün bir rulo için
- Halıyı temiz ve düz bir zemine serin, kıvrık kenarları açın.
- Uzun bir boru ya da sert bir çubuğun etrafına sararak rulo yapmak, halının düzgün ve sıkı sarılmasını sağlar.
- Ruloyu çok sıkı yapmayın; tüyler ezilir. Çok gevşek de yapmayın; halı kayar ve kırışır.
- Saçaklı halılarda saçakları düzgünce halının üzerine yatırın, ruloya dolanmasın.
Neye sarılır?
Ruloyu pamuklu bir örtüye, eski bir çarşafa ya da kalın pamuklu bir kumaşa sarın. Bu örtüler hava alır, tozu ve ışığı keser. Halıyı naylon ya da plastik poşete sarmayın; naylon nemi içeride tutar ve küf riskini artırır. Ruloyu iki ya da üç yerinden pamuk iple gevşekçe bağlayın; yapışkan bandı doğrudan halıya yapıştırmayın.
Vakum poşeti kullanılır mı?
Yer kazanmak için halıyı vakumlu saklama poşetine koymak cazip görünebilir. Ama vakum, tüyleri uzun süre sıkıştırır ve havası alınmış poşette kalan küçük bir nem bile küfe yol açabilir. Değerli, yün ve el dokuma halıları vakum poşetinde saklamayın. Küçük ve ucuz sentetik halılarda kısa süreli kullanım düşünülebilir, ama orada da halının tamamen kuru olması şarttır.
Nerede saklanır?
- Kuru ve serin bir yer: Nemli bodrum, rutubetli kiler ve dış duvar dibi uygun değildir.
- Yerden yüksek: Ruloyu zemine değil, bir raf ya da kalasların üzerine koyun; zeminden gelen nemden uzak durur.
- Yatay: Halıyı dik saklamayın; kendi ağırlığıyla alt ucu ezilir ve rulo eğrilir.
- Işıktan uzak: Doğrudan güneş alan bir yerde saklanan halı solar.
- Isıdan uzak: Kazan dairesi, çatı katı ve sobanın yakını lifi kurutur ve yıpratır.
Üzerine yük koymayın
Saklanan rulonun üzerine kutu, bavul ya da başka halılar koymayın. Ağırlık ruloyu yassılaştırır ve halıda katlanma izi gibi kalıcı izler bırakır. Birden fazla halı saklayacaksanız onları yan yana dizin; üst üste koymak gerekiyorsa en ağır ve en sağlam halıyı en alta koyun ve üst üste en fazla birkaç rulo bırakın.
Güve ve böceğe karşı
Saklanan halı, özellikle yün ve ipekse, güve ve halı böceği için en uygun hedeftir: karanlıkta, rahatsız edilmeden durur. Temiz ve kuru halı riski büyük ölçüde azaltır. Birkaç ayda bir ruloyu açıp kenarlarına ve arka yüzüne bakın; ipeksi ağ, kum gibi kırıntı ya da kel bölge görürseniz halıyı temizletin. Güvenin nasıl tanındığını halı güvesi nedir, öteki böcekleri halı neden böceklenir yazısında anlattık.
Yün halı nasıl saklanır?
Yün halı saklamada güveye en açık halıdır. Yün halıyı mutlaka temiz ve kuru saklayın, pamuklu bir örtüye sarın ve birkaç ayda bir açıp kontrol edin. Naftalin gibi keskin kokulu kovucuları yün halının yanında kullanmayın; koku lif tarafından emilir ve uzun süre geçmez. Yün halının bakımı yün halı yıkama yazısında.
İpek halı nasıl saklanır?
İpek halı ışığa, neme ve kıvrılmaya karşı hassastır. Rulo yaparken ipek tüylerin yönüne dikkat edin ve ruloyu gevşek tutun. Işık almayan, sıcaklığı dengeli bir yerde saklayın. İpek de hayvansal bir lif olduğu için güveye açıktır; kontrol aralığını kısa tutun. İpek halının bakımı ipek halı yıkama yazısında.
El dokuma halı nasıl saklanır?
El dokuma halılar, özellikle eskiyse, katlanmaya ve ağırlığa karşı daha hassastır. Bu halıları mutlaka rulo yapın, saçaklarını düzgün yatırın ve ruloyu yatay ve desteklenmiş biçimde saklayın. Tabanı kırılgan antika halılarda rulo yönünü ve saklama koşullarını bir uzmana danışın. El dokuma halının bakımı el dokuma halı yıkama yazısında.
Evde dar alanda saklamak
Depo ya da kiler yoksa halıyı dolabın üstünde, yüksek bir rafta ya da gardırobun içinde yatay olarak saklayabilirsiniz. Yatak altında saklayacaksanız bölgenin kuru olduğundan emin olun ve ruloyu birkaç ayda bir çıkarıp kontrol edin; yatak altı karanlık ve az havalanan bir yerdir. Balkon ve dış depolar sıcaklık ve nem değişimi nedeniyle uygun değildir.
Saklanan halıyı yeniden sermek
Halıyı açtıktan sonra birkaç saat havalandırın. Rulodan kalan kıvrık kenarlar için halıyı ters yönde kısa süre rulo yapmak ya da kenarlara birkaç gün ağırlık koymak işe yarar. Tüyleri yumuşak bir fırçayla ya da süpürgeyle kabartın. Halıda saklama sırasında oluşmuş koku, leke ya da böcek izi varsa sermeden önce temizletin. Ücretleri halı yıkama fiyatları sayfasında karşılaştırabilirsiniz.