İçeriğe geç
Fiyat hesaplayıcı ve firmalar İlçe seç Firma mısınız?
Halı bakımı yazıları

Halı yıkandıktan sonra neden sararır?

7 dakikalık okuma 10 bölüm

Balkon korkuluğuna serilmiş açık gri halının bir köşesinde yıkamadan sonra belirmiş soluk sarı lekeler

Yeni yıkanmış halıda beliren sarılık çoğu zaman kirden değil, halının tabanından ve geç kurumasından gelir. Nedenini, evde nasıl düzeleceğini ve firmaya ne sormanız gerektiğini anlatıyoruz.

Bu yazıda10 bölüm
  1. Sarılığın asıl kaynağı halının tabanı
  2. Sararmayı tetikleyen durumlar
  3. Sararma mı, leke mi?
  4. Sararan halıyı evde düzeltmek
  5. Halının türüne göre dikkat
  6. Durumu ağırlaştıran hareketler
  7. Halıyı yıkatırken önceden sorulacaklar
  8. Yıkamadan sonraki ilk gün
  9. Sararma kalıcı mı?
  10. İşi ne zaman firmaya bırakmalı?

Yıkandıktan sonra sararan halıda sarılık çoğu zaman dışarıdan gelmez, halının kendisinden gelir. Pamuk ya da jüt gibi bitkisel liflerden yapılan taban uzun süre ıslak kalınca içindeki doğal renk maddeleri suyla tüylerin ucuna taşınır ve orada kuruyarak sarı, kahverengimsi bir iz bırakır. Geç kuruma ve deterjan kalıntısı bunu artırır.

Sarılığın asıl kaynağı halının tabanı

Çoğu makine halısının tüyü sentetiktir ama tüylerin tutunduğu taban ve çözgü iplikleri çoğunlukla pamuk ya da jüttür. El dokuma halılarda da çözgü genellikle pamuktur. Bu bitkisel lifler doğal olarak renk veren maddeler taşır. Halı kuru dururken bu maddeler bir yere gitmez; sorun halı uzun süre ıslak kaldığında başlar.

Islak halı bir fitil gibi çalışır. Su tabandan yukarı, tüylerin ucuna doğru çekilir ve buharlaşırken taşıdığı maddeleri en son kuruyan noktada bırakır. Bu yüzden sarılık çoğunlukla tüy uçlarında, halının kenarlarında ve kurumanın en geç bittiği bölgelerde toplanır. Açık renkli, krem, gri ve beyaz halılarda daha çok göze batar; koyu desenli halıda aynı şey olsa bile fark edilmeyebilir.

Aynı yıkamadan geçen iki halıdan birinin sararıp ötekinin sararmaması da bu yüzden şaşırtıcı değildir. Tabanı tamamen sentetik olan, arkası kumaş ya da lateks kaplı bazı halılarda bu maddeler çok azdır. Pamuk ya da jüt tabanlı, sık dokunmuş, kalın halılar ise hem daha çok su tutar hem de daha geç kurur. Halının yaşı da etkilidir: yıllardır yıkanmamış bir halının dibinde biriken toz ve kir, ilk yıkamada çözülüp yukarı taşınacak malzemeyi artırır. Bu nedenle uzun süre yıkanmamış açık renkli halıların ilk yıkamasında kurutmaya daha fazla özen göstermek gerekir.

Bu durumu iyi bir halı yıkama firması bilir ve önlemini alır. Ama halı evde yıkandıysa, kapalı ve nemli bir yerde kurumaya bırakıldıysa ya da teslimde tam kuru değilse sararma sık görülür.

Sararmayı tetikleyen durumlar

  • Halının fazla ıslatılması. Su tabana ne kadar çok inerse taşınacak madde o kadar artar. Evde hortumla ya da kovayla bol su dökmek sararmanın en sık nedenidir.
  • Geç kuruma. Halı bir günden uzun ıslak kalırsa, katlanmış ya da rulo hâlde bekletilirse, güneş görmeyen nemli bir odada serilirse sararma ihtimali yükselir.
  • Deterjan kalıntısı. İyi durulanmamış halıda kalan sabun ve deterjan, özellikle güçlü ve köpüklü ürünler, kururken sarımtırak bir tabaka bırakabilir. Bu kalıntı ayrıca toz tutar, bölge kısa sürede kirlenir.
  • Dipte kalan kir. Yüzey temizlense bile tabana inmiş eski kir kuruma sırasında yeniden yukarı çıkar. Haftalarca görünmeyen bir lekenin yıkamadan sonra geri gelmesi bundandır.
  • Eski idrar ve içecek lekeleri. Evcil hayvan ya da çocuk kazası olan yerler, yıkamadan sonra sarı halka olarak belirginleşebilir.
  • Uzun süre doğrudan güneş. Yün ve bazı sentetik lifler saatlerce kızgın güneşte kalınca sararabilir, renkler solabilir. Halıyı havadar yerde kurutmak iyidir ama öğle güneşinde günlerce bırakmak iyi değildir.
  • Sigara dumanı ve mutfak buharı. Yıllar içinde liflere yerleşen bu birikim yıkamada çözülür; tam alınamazsa halı eşit olmayan biçimde sararmış görünür.

Sararma mı, leke mi?

Çözüm buna göre değişir, bu yüzden önce ne gördüğünüzü ayırın. Sararma genellikle halının geniş bir alanına yayılır, kenarlarda ve tüy uçlarında yoğunlaşır, sınırları belirsizdir. Halıyı yakından incelediğinizde tüyün dibinin daha açık, ucunun daha koyu olduğunu görürsünüz.

Leke ise belirli bir noktadadır, çoğu zaman yuvarlak ya da dökülme şeklindedir ve yıkamadan önce de oradaydı. Leke yıkamada tam çıkmayıp açılmışsa sarımsı bir gölge olarak kalabilir. Bu durumda halıdaki sarı lekeler yazısındaki yol daha uygundur.

Bir de halının arka yüzüne bakın. Taban kahverengileşmiş, yumuşamış ya da kötü kokuyorsa sorun yalnız görüntü değildir; taban uzun süre ıslak kalmış demektir. Bu durumda halıyı evde yeniden ıslatmayın.

Sararmayı renk kusmasıyla da karıştırmayın. Renk kusmasında desendeki bir renk, çoğunlukla kırmızı, lacivert ya da siyah, yanındaki açık alana akar ve orayı pembe, mavimsi ya da gri yapar. Sararmada ise desenden bağımsız, halının her yerinde aynı tonda bir sarılık vardır. Renk kusması başka bir sorundur ve başka bir müdahale ister; halı neden renk kusar yazısında anlattık.

Sararan halıyı evde düzeltmek

Sararma yeniyse ve halı sentetik bir makine halısıysa evde çoğu zaman düzeltilebilir. Amaç halıyı yeniden yıkamak değil, tüy uçlarındaki birikimi az suyla almak ve bu kez hızlı kurutmaktır.

  1. Önce deneme yapın. Bir su bardağı soğuk suya bir yemek kaşığı beyaz sirke karıştırın. Halının görünmeyen bir köşesinde beyaz bir bezle deneyin, kurumasını bekleyin. Renk değişmiyorsa devam edin.
  2. Karışımı az uygulayın. Sprey şişesiyle tüylerin yalnız yüzeyini nemlendirin ya da karışıma batırıp sıktığınız bezle bastırın. Tabana kadar ıslatmayın.
  3. Bastırarak alın. Kuru, beyaz bir havluyu bölgeye bastırın, birkaç saniye bekleyin, kaldırın. Havluda sarı iz görüyorsanız işlem işe yarıyordur. Temiz yüzle yineleyin. Ovmayın; ovmak tüyü bozar ve birikimi yayar.
  4. Hızlı kurutun. Halıyı düz serin, altına hava girecek biçimde birkaç sandalye ya da kurutmalık üstüne alın. Pencereyi açın, gerekiyorsa vantilatör çalıştırın. Hedef halının birkaç saat içinde kurumasıdır.
  5. Tüyleri kaldırın. Kuruyunca yumuşak bir fırçayla tüyleri tek yöne tarayın, ardından süpürgeyle hafifçe geçin.

Sirke, halıda kalan güçlü deterjanın etkisini de dengeler. Bir seferde tam açılmayan sararmada işlemi ertesi gün yineleyebilirsiniz; her seferinde aynı kural geçerlidir: az nem, çok kuru havlu, hızlı kuruma.

Sararma halının tamamına yayılmışsa işi parça parça yapın. Halıyı zihninizde bir metrekarelik bölümlere ayırın, bir bölümü bitirip havluyla iyice çektikten sonra yanındakine geçin. Bütün halıyı bir anda nemlendirirseniz siz son bölüme gelene kadar ilk bölüm yeniden dipten nem çekmeye başlar ve aynı sorun küçük ölçekte tekrarlanır.

Halının türüne göre dikkat

  • Makine halısı (polipropilen, polyester, akrilik): Yukarıdaki adımlar uygundur. Pamuk tabanlı olanlarda nemi az tutmak özellikle önemlidir.
  • Yün halı: Sirkeli soğuk su yüne zarar vermez ama sıcak su ve güçlü temizleyici yünü keçeleştirir ve sarartır. Ayrıntı için yün halı yazısına bakın.
  • El dokuma halı: Boyalar suya duyarlı olabilir. Deneme yapmadan uygulamayın, emin değilseniz firmaya bırakın.
  • İpek, viskon, bambu: Bu halılarda su yeni iz bırakır. Kendiniz uğraşmayın.
  • Jüt ve hasır: Lifin kendisi sararma kaynağıdır. Islak temizlik yerine kuru temizlik gerekir.

Durumu ağırlaştıran hareketler

  • Çamaşır suyu sürmek. Rengi açar, yünü ve ipeği yakar, sentetikte de lekeli bir görüntü bırakır. Yünü sarartabilir de.
  • Halıyı yeniden bol suyla yıkamak. Aynı döngüyü yeniden başlatır; sararma çoğu zaman daha belirgin dönerek geri gelir.
  • Sıcak su, buhar ya da ütü tutmak. Birikimi life sabitleyebilir.
  • Birden fazla temizleyiciyi karıştırmak. Çamaşır suyu sirke, amonyak ya da tuz ruhuyla birlikte kullanılmaz. Bir ürünü denedikten sonra başka birine geçecekseniz bölgeyi önce temiz nemli bezle silin ve kurutun.
  • Beyazlatıcı içeren ürünler kullanmak. Halı lifinin rengini eşit olmayan biçimde açar; sararma yerine soluk lekeler görürsünüz.

Halıyı yıkatırken önceden sorulacaklar

Sararmanın en iyi çaresi hiç olmamasıdır. Halıyı firmaya verirken birkaç soru sormak çoğu sorunu baştan önler:

  • Halılar kurutma odasında mı, açık havada mı kurutuluyor? Kurutma ne kadar sürüyor?
  • Açık renkli ve pamuk tabanlı halılarda ayrıca bir önlem alınıyor mu?
  • Durulama nasıl yapılıyor, deterjan kalıntısı nasıl alınıyor?
  • Teslimden önce halının arka yüzünün kuruluğu kontrol ediliyor mu?

Halı geldiğinde arka yüzünü elinizle yoklayın. Serinlik ya da nem hissediyorsanız halıyı katlı ya da rulo hâlde bırakmayın; hemen açıp havadar bir yere serin ve firmaya haber verin. Halının ne kadar sürede teslim edilmesi gerektiğini halı yıkama kaç gün sürer yazısında anlattık. Kurutma süresine erken teslim için kısaltılmış bir iş sararmaya en açık iştir.

Firmaları karşılaştırırken yalnız fiyata bakmamak da bu yüzden önemlidir. İlinizdeki ortalama ücretleri halı yıkama fiyatları sayfasında görebilirsiniz; çok düşük bir fiyat bazen kurutmadan ödün verilmiş bir işin işareti olabilir.

Yıkamadan sonraki ilk gün

Halı ister evde yıkansın ister firmadan gelsin, ilk gün yapılanlar sararmayı büyük ölçüde belirler.

  • Halıyı hemen açın. Paketli ya da rulo hâlde bir gece bekletmeyin. Ambalajın içinde kalan az bir nem bile kapalı ortamda tabana geri iner.
  • Yere sermeden önce elinizle yoklayın. Özellikle kenarlar, saçak dipleri ve kalın bölgeler en geç kurur. Serin geliyorsa halıyı birkaç saat daha havadar bir yerde tutun.
  • Mobilyayı hemen üstüne koymayın. Koltuk ve masa ayakları altında hava dolaşmaz; nem orada sıkışır ve ayak izinin çevresinde sarı halka oluşabilir. Metal ayaklar ayrıca pas bırakabilir.
  • Kapalı odada kurutmayın. Kışın kalorifer yanındaki kapalı oda kuru görünür ama hava hareket etmez. Pencereyi aralık bırakmak ya da vantilatör çalıştırmak sıcaklıktan daha çok işe yarar.
  • Tüyleri tarayın. Yatık kurumuş tüy hem soluk görünür hem de sarılığı daha belirgin gösterir. Yumuşak bir fırçayla tüyleri kaldırmak halının tonunu eşitler.

Sararma kalıcı mı?

Çoğu durumda değildir. Taban sağlamsa ve sararma birikimden kaynaklanıyorsa doğru bir durulama ve hızlı kuruma ile açılır. Sararmanın birkaç gün içinde fark edilip ele alınması işi kolaylaştırır.

Kalıcı olabilen durumlar ise şunlardır: halı haftalarca ıslak kalıp tabanı çürümeye başlamışsa, yün halı sıcak güneşte günlerce kalmışsa, sararma çamaşır suyu gibi bir ürünle üstüne gidilerek renk açılmasına dönüşmüşse. Bu hâllerde renk eski hâline tam dönmeyebilir.

İşi ne zaman firmaya bırakmalı?

İki denemede sarılık açılmadıysa, halı yün, el dokuma, ipek ya da viskonsa, taban kahverengileşmiş ya da kokuyorsa evde uğraşmayı bırakın. Halıyı yıkayan firma ise durumu hemen bildirin; sararma çoğu zaman kurutma ya da durulama kaynaklıdır ve firmanın düzeltmesi gerekir. Yeni bir firmaya veriyorsanız sararmanın ne zaman başladığını, halının evde mi yıkandığını söyleyin; firma ona göre az nemle çalışan bir yöntem seçer.

Yıkamadan sonra akan suyun neden sarı olduğunu merak ediyorsanız sarı su yazısına, evde kurutmayı doğru yapmak için yıkanan halı nasıl kurutulur yazısına bakın.

İlçenizdeki firmaları ve fiyatları görün.

Sık sorulanlar

Yıkanan halı neden sadece kenarlarından sararır?

Islak halıda su, en son kuruyan yerlere doğru çekilir ve taşıdığı maddeleri orada bırakır. Kenarlar ve köşeler çoğu zaman en geç kuruyan ya da yere en çok temas eden yerlerdir.

Sararan halıya karbonat dökülür mü?

Karbonat kokuya yardım eder ama sararmayı açmaz. Sararmada az nemle sirkeli suyla bastırma ve ardından hızlı kurutma daha işe yarar.

Halıyı güneşte kurutmak sararmayı önler mi?

Havadar ve aydınlık bir yerde kurutmak kurumayı hızlandırdığı için iyidir. Ama yün ve bazı sentetik halılar saatlerce kızgın güneşte kalırsa kendisi sararabilir; gölge ve rüzgâr daha güvenlidir.

Firmadan gelen halı sarardıysa ne yapmalıyım?

Halıyı serip kurumasını sağlayın, fotoğrafını çekin ve birkaç gün içinde firmaya haber verin. Sararma çoğu zaman kurutma ya da durulamadan kaynaklanır ve firma yeniden işlem yapabilir.

İlçenizdeki fiyatları görün

Halınızın türünü ve ölçüsünü seçin; firmaların toplam ücretini yan yana karşılaştırın.

İllere göre halı yıkama fiyatları

Diğer yazılar

Fiyat karşılaştır

İlinizi seçin