Peluş halı kısa, sık ve kadife gibi yumuşak tüylü bir halıdır; çoğu polyesterdir ve kolay yıkanır. Peluşu yıkarken tüy yönünün, kurutmanın ve kaymaz tabanın neden önemli olduğunu adım adım anlatıyoruz.
Bu yazıda13 bölüm
Peluş halı ılık su, az miktarda yumuşak sıvı deterjan ve tüy yönünde, bastırmadan yapılan fırçalamayla yıkanır; ardından bol durulanıp gölgede kurutulur ve kururken tüyleri taranır. Peluşların çoğu polyesterdir ve kolay temizlenir. Asıl dikkat edilecek nokta, sık tüylerin dibinde kalan deterjan ve tüylerin yatık kurumasıdır.
Peluş halı nedir?
Peluş, kısa ya da orta boylu, çok sık ve yumuşak tüyleri olan, dokunuşu kadifeyi andıran halılara verilen addır. Peluş halıların büyük bölümü ince polyester liflerden, bir kısmı da akrilik ya da karışık liflerden yapılır. Tüyler sık olduğu için ayak altında kalın ve yumuşak bir his verir; bu yüzden çocuk odalarında, yatak başlarında ve oturma odalarında sık tercih edilir. Bazı peluş halıların arkası kaymaz bir kaplamayla örtülüdür.
Peluş, shaggy ile karıştırılır. Shaggy'nin tüyleri uzun ve dağınıktır, peluşun tüyleri ise kısa, sık ve düz bir yüzey oluşturur. İkisinin bakımı benzerdir ama peluşta kir tüylerin arasında değil, sık tüylerin dibinde birikir. Bir halı yıkama firması peluşu sentetik halı hattında yıkar; evde yıkamada ise sık tüylerin dibine kadar inen deterjanı tamamen almak en zor iştir.
Peluşun hassas yanları
- Ezilir. Mobilya ayağının ve sık yürünen yerlerin altında tüyler yatar, çukur gibi izler kalır.
- Gölgelenir. Tüy yönü değiştiğinde aynı halıda açık ve koyu bölgeler görünür.
- Yağı tutar. Polyester peluşlarda yağlı leke ve yağlı kir life sıkı tutunur.
- Dipte kalıntı tutar. Sık tüyler deterjanı içinde saklar; iyi durulanmazsa halı yapışkan ve sert olur.
- Isıya duyarlıdır. Sıcak su, ütü ve kalorifer tüylerin ucunu sertleştirir.
Gölgelenme leke değildir
Peluş halıda bazı bölgelerin daha koyu, bazılarının daha açık görünmesi çoğu zaman leke değil, ışığın farklı yöne yatmış tüylere farklı yansımasıdır. Elinizi tüylerin üstünde bir yöne gezdirdiğinizde açık, ters yöne gezdirdiğinizde koyu iz bıraktığını görürsünüz. Bu durum peluşun doğasıdır, yıkamayla geçmez. Yıkamadan ve süpürmeden sonra tüyleri tek yöne taramak görünümü eşitler.
Günlük bakım
- Haftada bir iki kez, tüy yönünde süpürün. Döner fırçayı düşük ayarda kullanın.
- Dökülen sıvıyı beklemeden bastırarak alın; sık tüyler sıvıyı hemen dibe çeker.
- Halıyı yılda bir iki kez döndürün ve mobilya ayaklarının altına keçe koyun.
Kedi ve köpek tüyü
Sık ve yumuşak peluş tüyleri evcil hayvan tüyünü kendine çeker ve sıkı tutar; süpürge bile bazen yetmez. Süpürmeden önce hafif nemli bir lastik eldivenle ya da kauçuk uçlu bir fırçayla halının yüzeyini tek yöne doğru sıvazlayın. Hayvan tüyleri top hâlinde toplanır, sonra kolayca süpürülür. Bu işlemi tüy yönünde yapmak peluşun kadife yüzeyini de korur. Tüy toplayıcı yapışkan rulolar küçük alanlar için işe yarar ama halıda yapışkan kalıntı bırakmadığından emin olun.
İlk haftalardaki tüylenme
Yeni peluş halı ilk süpürmelerde bol tüy bırakabilir. Bunlar üretimde kesilen kısa lif uçlarıdır ve süpürdükçe azalır. Halıyı ilk haftalarda yıkamak tüylenmeyi bitirmez. Yüzeyden yükselen tek bir uzun tüy görürseniz çekmeyin, makasla yüzey hizasından kesin.
Peluş halıda leke
Peluşta lekeyi alırken tüyleri ovmak, kadife yüzeyi bozar ve o bölge kalıcı olarak farklı görünür. Lekeyi her zaman bastırarak alın. Suda çözünen lekelerde soğuk su ve sirkeli su, yağlı lekelerde önce karbonat, sonra birkaç damla bulaşık deterjanı katılmış ılık su işe yarar. Temizleyiciyi önce görünmeyen bir köşede deneyin, sonunda temiz suyla durulayın. Leke türlerine göre yol halı lekesi nasıl çıkar yazısında.
Evde adım adım yıkama
- Etiketi okuyun. Üreticinin yıkama talimatı varsa ona uyun.
- İyice süpürün. Önce tüy yönünde, sonra ters yönde süpürerek dipteki tozu da çekin. Arka yüzü de süpürün.
- Boya denemesi yapın. Nemli beyaz bezi koyu bir renge birkaç saniye bastırın; bezde renk varsa evde yıkamayın.
- Yıkama suyunu hazırlayın. Bir kova ılık suya az miktarda sıvı ve yumuşak bir deterjan karıştırın. Köpüğü fazla olan ürünlerden kaçının.
- Tüy yönünde fırçalayın. Yumuşak bir fırçayı suya batırıp halıyı bölüm bölüm, tüy yönünde ve bastırmadan fırçalayın. İleri geri sürtmeyin.
- Çok iyi durulayın. Peluşta en önemli adım budur. Temiz suyla birkaç kez durulayın; son suda köpük kalmamalıdır. Son durulama suyuna biraz beyaz sirke eklemek kalıntıyı alır.
- Suyu çekin. Çekpasla tüy yönünde suyu çekin ya da halıyı yuvarlayıp üstüne bastırarak suyu alın. Bükerek sıkmayın.
Kaymaz tabanlı peluş halı
Arkası kaymaz kaplamalı peluş halılar genellikle daha incedir ve evde yıkamaya daha uygundur. Ancak kaplama sıcak suya ve yüksek devirli sıkmaya dayanıksızdır; ısınınca yumuşar, zamanla ufalanır ve parçalar halıdan dökülür. Bu halılarda soğuk ya da ılık su kullanın, kaplamayı fırçalamayın ve halıyı kızgın güneşte ya da kalorifer üstünde kurutmayın. Kaplama dökülmeye başladıysa halı artık kaymayı önlemez; altına ayrı bir kaymaz keçe koymak gerekir.
Makinede yıkanır mı?
Küçük peluş halılar ve paspaslar, etiketi izin veriyorsa ve makinenin kazanına rahatça sığıyorsa çamaşır makinesinde yıkanabilir. Düşük sıcaklık, hassas program ve düşük devir seçin; az deterjan kullanın. Halı kazanı tamamen dolduruyorsa yıkamayın, hem halı hem makine zorlanır. Kurutma makinesine atmayın.
Kurutma ve tüyleri kaldırma
Peluşu gölgede, rüzgâr alan bir yerde ve altından hava geçecek biçimde kurutun. Kalorifere ve sobaya yakın sermeyin. Kurumaya başladığında tüyleri yumuşak bir fırçayla tek yöne tarayın, birkaç saat sonra bir kez daha tarayın. Yatık kuruyan peluş tüyü sert ve gölgeli görünür. Sık tüylerin dibi yüzeyden geç kurur; halıyı yerine sermeden önce elinizle dibini yoklayın. Yarı kuru peluşu yerine sermek, tabanda koku ve sararma bırakabilir; bir gün daha beklemek her zaman daha iyidir.
Ezilme izlerini kaldırmak
Mobilya kaldırıldığında kalan çukur izlerin üstüne nemli bir bez koyup birkaç dakika bekletin, sonra tüyleri parmaklarınızla ya da bir tarakla kaldırın. Bölge kuruyunca iz büyük ölçüde kaybolur. Ütü ve buhar kullanmayın; polyester peluş ısıyla eriyip parlayabilir.
Firmaya ne zaman götürmeli?
Büyük ve kalın peluş halılar, grileşmiş ya da yağlı kiri yoğunlaşmış olanlar, boya denemesinde renk verenler ve evde kurutma imkânınız yoksa halıyı firmaya verin. Ücretleri halı yıkama fiyatları sayfasında karşılaştırabilirsiniz. Peluşların çoğunu oluşturan lif için polyester halı, uzun tüylü halılar için shaggy halı yazısına bakın.